{"id":13098,"date":"2022-02-26T16:26:47","date_gmt":"2022-02-26T16:26:47","guid":{"rendered":"https:\/\/shp.al\/a-ka-nje-shkak-lufta-ne-ukraine\/"},"modified":"2022-02-26T16:26:47","modified_gmt":"2022-02-26T16:26:47","slug":"a-ka-nje-shkak-lufta-ne-ukraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shp.al\/sq\/a-ka-nje-shkak-lufta-ne-ukraine\/","title":{"rendered":"A ka \u201cnj\u00eb shkak\u201d lufta n\u00eb Ukrain\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrgatitja ideologjike e shoq\u00ebris\u00eb ruse p\u00ebr nj\u00eb konflikt me Ukrain\u00ebn ka nisur t\u00eb pakt\u00ebn q\u00eb nga viti 2014, me propagand\u00ebn e Kremlinit q\u00eb e portretizonte Ukrain\u00ebn si nj\u00eb shtet pro-fashist, neo-nazist. Me nj\u00eb baz\u00eb ideologjike t\u00eb till\u00eb, hapi tjet\u00ebr isht\u00eb krijimi i nj\u00eb <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201ccasus belli\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; justifikimi i luft\u00ebs, n\u00eb p\u00ebrputhje me imazhin e Ukrain\u00ebs t\u00eb prodhuar nga Kremlini.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kur nj\u00eb shtet ka <\/b><b><i>casus belli,<\/i><\/b><b> (shkak p\u00ebr t\u00eb nisur nj\u00eb luft\u00eb)?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Karta e Kombeve t\u00eb bashkuara i ndalon paleve n\u00ebshkruese t\u00eb saj q\u00eb t\u00eb angazhohen n\u00eb luft\u00eb p\u00ebrve\u00e7se kur:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">lufta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet p\u00ebr tu vet\u00ebmbrotjur, ose kur nj\u00eb aleat i cili ka q\u00ebn\u00eb subjekt i nj\u00eb sulmi, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb traktatit t\u00eb n\u00ebnshkruar ka k\u00ebrkuar p\u00ebrfshirjen e tij.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">ose kur Kombet e Bashkuara kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb aprovimin parimor p\u00ebr nj\u00eb sulm.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Cfar\u00eb jan\u00eb \u201cSulmet me flamur t\u00eb rreme\u201d?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb sulm me flamur t\u00eb rrem\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb veprim i kryer me q\u00ebllim maskimin e burimit aktual t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr nisjen e luft\u00ebs dhe faj\u00ebsimit e pal\u00ebs tjet\u00ebr. Termi &#8220;flamur i rrem\u00eb&#8221; filloi n\u00eb shekullin e 16-t\u00eb si nj\u00eb shprehje thjesht figurative q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb &#8220;nj\u00eb keqinterpretim i q\u00ebllimsh\u00ebm i p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb ose motiveve t\u00eb dikujt&#8221;. Nj\u00eb nd\u00ebr rastet e \u201cflamurit t\u00eb rrem\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb ai i Incidentit Gleiwitz si pjese e Operacionit Himmler, i cili u p\u00ebrdor nga Nazistet si <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">casus belli<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> p\u00ebr t\u00eb pushtuar Polonin\u00eb n\u00eb 1939.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Cfar\u00eb Rusia pretendon?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Presidenti Vladimir Putin ka proklamuar sulme ushtarake ndaj Ukrain\u00ebs, \u201cjo me q\u00ebllim pushtimin e saj, por p\u00ebr t\u00eb mbrojtur njer\u00ebzit t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr tet\u00eb vjet jan\u00eb persekutuar dhe u \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb genocid nga regjimi i Kievit.\u201d Ai shpreh synimin e tij p\u00ebr t\u00eb \u00e7armatosur dhe denazifikuar Ukrain\u00ebn por kurrsesi pushtimin e saj.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>A ka inskenuar Rusia \u201cflamuj t\u00eb rrem\u00eb\u201d?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">V\u00ebzhgues t\u00eb ndrysh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar i kan\u00eb konsideruar si disinformim cdo pretendim q\u00eb Rusia ka ngritur n\u00eb lidhje me sulme teroriste, sulme ndaj civileve, agresion ushtarak ndaj Republikave t\u00eb vet\u00ebshpalluara dhe t\u00eb shk\u00ebputura n\u00eb lindje t\u00eb Ukrain\u00ebs, Donetsk dhe Luhansk. Ata deklarojn\u00eb q\u00eb secili nga episodet, si sulmet me makin\u00eb-bomb\u00eb, sabotazhi p\u00ebr t\u00eb hedhur n\u00eb er\u00eb nj\u00eb magazine lend\u00ebsh kimike n\u00eb territoret separatiste si dhe sulme ndaj civil\u00ebve jan\u00eb konsideruar si \u201cflamuj t\u00eb rrem\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>A ka Rusia <\/b><b><i>casus belli<\/i><\/b><b>?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb c\u00ebshtje fakti q\u00eb duhet t\u00eb provohet, por n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, nga v\u00ebzhgimet e b\u00ebra Rusia nuk ka asnj\u00eb shkak p\u00ebr t\u00eb nisur nj\u00eb luft\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs. Nga ana tjet\u00ebr edhe sikur narrativa rreth \u201cprovokimeve\u201d te Ukrain\u00ebs ndaj Rusis\u00eb, t\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb pushtimi faktik i Ukrain\u00ebs \u00ebsht\u00eb disproporcional dhe vet\u00eb e drejta nd\u00ebrkomb\u00ebtare parashikon instrumenta paq\u00ebsor p\u00ebr zgjidhjen e tyre.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Si ndikuan Republika Popullore e Donetsk dhe Republika Popullore e Luhansk?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto dy republika t\u00eb vet\u00ebshpalluara t\u00eb pavarura si pasoj\u00eb e nj\u00eb referendumi jo zyrtar t\u00eb mbajtur n\u00eb vitin 2014, deklaruan pavar\u00ebsin\u00eb bazuar n\u00eb parimin e vet\u00ebvendosjes, n\u00eb nj\u00eb konteks aspak t\u00eb ngjash\u00ebm me Kosov\u00ebn ndaj nuk mund t\u00eb b\u00ebhet asnj\u00eb paraleliz\u00ebm me t\u00eb. M\u00eb 21 Shkurt 2022 k\u00ebto dy Republika u njoh\u00ebn nga Rusia e cila n\u00ebnshkroi me to edhe disa marr\u00ebveshje p\u00ebrfshir\u00eb edhe at\u00eb t\u00eb ndihm\u00ebs s\u00eb nd\u00ebrsjellt\u00eb, duke e njohur njera-tjer\u00ebn si aleat\u00eb. Nj\u00eb pretekst m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb nisur luft\u00ebn ndaj Ukrain\u00ebs.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>A ka t\u00eb drejt\u00eb Rusia t<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00eb <\/span><b>sulmoj<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00eb<\/span><b> ushtarakisht Ukrain\u00ebn?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk mjafton vet\u00ebm Casus Belli, por duhet q\u00eb lufta t\u00eb jet\u00eb mjeti i fundit, pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb shpallur nga nj\u00eb autoritet legjitim sic \u00ebsht\u00eb Presidenti Putin ajo duhet t\u00eb ket\u00eb q\u00ebllime t\u00eb drejta, t\u00eb ket\u00eb shanse t\u00eb arsyeshme p\u00ebr sukses dhe mjetet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb proporcion me q\u00ebllimin q\u00eb synohet t\u00eb arrihet. Referuar opinionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, p\u00ebrvec faktit q\u00eb \u00ebsht\u00eb shpallur nga Presidenti rus Vladimir Putin, kjo luft\u00eb nuk plot\u00ebson asnj\u00eb nga k\u00ebto kritere.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>A mund t\u00eb ndiqet penalisht Presidenti Putin p\u00ebr krime lufte?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb fakt \u00e7do shtet ka juridiksion p\u00ebr t\u00eb hetuar dhe gjykuar krimet e luft\u00ebs. Por kush do t\u00eb merrte guximin t\u00eb arrestonte Presidentin Vladimir Putin dhe t\u00eb rrezikonte t\u00eb hynte n\u00eb luft\u00eb me superfuqin\u00eb ushtarake nr. 2 n\u00eb planet. Nuk duhet anashkaluar fakti q\u00eb Rusia \u00ebsht\u00eb t\u00ebrhequr nga Marr\u00ebveshja p\u00ebr Gjykat\u00ebn Penale Nd\u00ebrkomb\u00ebtare (ICC) n\u00eb vitin 2016. Kjo i pret rrugen cdo insitucioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatitja ideologjike e shoq\u00ebris\u00eb ruse p\u00ebr nj\u00eb konflikt me Ukrain\u00ebn ka nisur t\u00eb pakt\u00ebn q\u00eb nga viti 2014, me propagand\u00ebn e Kremlinit q\u00eb e portretizonte Ukrain\u00ebn si nj\u00eb shtet pro-fashist, neo-nazist.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"editor_plus_copied_stylings":"{}","footnotes":""},"categories":[258,259,260],"tags":[261,262,263],"class_list":["post-13098","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lufte-sq","category-rusi-sq","category-ukraine-sq","tag-lufte-sq","tag-rusi-sq","tag-ukraine-sq"],"featured_image_src":"https:\/\/shp.al\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/lufta_rusi_ukraine.jpeg","featured_image_src_square":"https:\/\/shp.al\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/lufta_rusi_ukraine.jpeg","author_info":{"display_name":"Isuf Shehu","author_link":"https:\/\/shp.al\/sq\/author\/admin\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shp.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}